عزيز الله بيات

164

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

519 هجرى يكى از امراى آنان به نام يلوتاشر ملقب به گور خان در كاشغر دولتى تأسيس كرد و بعد از چند سال با وصف اينكه ارسلان خان احمد ابن حسن از ايلك‌خانيان ، آنها را به سختى شكست داد ، با اين همه دولت گورخانيان به موجوديت خود ادامه داد . يمن : فرمانرواى سلسلهء بنى نجاح ، الفاتك الثانى ابن منصور است ( 517 ه . ق . ) ( 1123 م . ) افريقا تونس : آخرين امير سلسلهء بنى زيرى ، حسن ابن على بود ( 515 - 543 ه . ق . ) ( 1121 - 1148 م . ) شمال افريقا : مؤسس دولت موحدين در نواحى شمالى افريقا عبد المؤمن ابن على است ( 1132 - 1162 م . ) ( 527 - 558 ه . ق . ) دولت موحدين نيز مانند مرابطين حاصل يك نهضت دينى و سياسى بود كه توسط يك بربر به نام ابو عبد اللّه محمد ابن تومرت در حدود سال 522 هجرى ( 1138 م . ) تثبيت شد . اينها فرقه‌اى هستند از مسلمانان كه به عنوان اعتراض بر عقايد مشبهى و مجسمى قيام كردند و بر خلاف آنها به نفى تشبيه و تجسم دربارهء ذات بارىتعالى عقيده داشتند . محمد ابن تومرت از شاخهء مصموده « 1 » بود كه بعد از چندى توسط طرفداران خود عنوان مهدى گرفت و ادعاى پيغمبرى كرد و گفت براى تجديد رونق و احياى دين مقدس اسلام آمده است . گذشته از قبيلهء خود ساير قبايلى را كه ساكن نواحى كوهستانى اطلس مراكش بودند دعوت به توحيد و معرفت كرد و درصدد تصرف مراكش برآمد . ليكن از سپاه مرابطين به سختى شكست خورد و ديرى نپاييد كه درگذشت . مرگ او را به جهت اينكه روحيهء موحدين تضعيف نگردد ، تا چندين سال پنهان نگه داشتند . بعد از مرگ ابو عبد اللّه محمد ابن تومرت برادرش عبد المؤمن در سال 524 هجرى جانشين او شد . مصر : خليفهء فاطمى مصر در اين‌زمان حافظ است كه يازدهمين خليفهء فاطمى مصر به شمار مىرود . ( 527 - 544 ه . ق . ) وى نوهء منتصر خليفه بود . پس از كشته شدن خليفه آمر در سال 524 هجرى توسط نزاريه ، حافظ نايب السلطنه شد و در سال 525 هجرى به

--> ( 1 ) . Masmuda .